Een gevel reinigen, oude verflagen verwijderen of staal voorbereiden op een nieuwe coating: met stralen kun je heel verschillende oppervlakken behandelen. Toch maakt het veel uit welke straalmethode je kiest. Een techniek die goed werkt in een afgesloten straalruimte, is niet vanzelfsprekend de beste oplossing voor een monumentale gevel in een drukke straat.
Droogstralen gebruikt straalmiddel en perslucht zonder toegevoegd water. Bij natstralen wordt water tijdens het proces toegevoegd. Bij Torbo vochtstralen worden water en straalmiddel al in de ketel gemengd en vervolgens gecontroleerd aan de luchtstroom toegevoegd. Vooral op locatie geeft dat meer grip op stofvorming en de behandeling van de ondergrond.
De drie straalmethodes vergeleken
De termen natstralen en vochtstralen worden in de praktijk soms door elkaar gebruikt. Natstralen is een verzamelnaam voor technieken waarbij water wordt ingezet. Daarom is de werking van de machine belangrijker dan de benaming alleen.
Droge korrels worden met perslucht naar het oppervlak gevoerd. Er wordt geen proceswater toegevoegd.
Het straalmiddel blijft droog in de ketel. Water komt pas bij of vlak voor de nozzle bij de straal.
Water en straalmiddel worden vooraf gemengd. Het vochtige mengsel wordt gecontroleerd aan de luchtstroom toegevoegd.
Het belangrijkste verschil is waar water en straalmiddel samenkomen.
| Kenmerk | Droogstralen | Natstralen met waterinjectie | Torbo vochtstralen |
|---|---|---|---|
| Werking | Droog straalmiddel in perslucht | Water wordt bij de nozzle toegevoegd | Water en straalmiddel worden vooraf gemengd |
| Stofbeperking | Afhankelijk van afzuiging en afscherming | Water onderdrukt stof | Voorbevochtigd straalmiddel onderdrukt stof |
| Watergebruik | Geen toegevoegd proceswater | Afhankelijk van systeem en afstelling | Gecontroleerde dosering, afhankelijk van machine en instelling |
| Restmateriaal | Droog straalmiddel en verwijderde lagen | Nat straalmiddel en verwijderde lagen | Vochtig straalmiddel en verwijderde lagen |
| Sterk bij | Werk waarbij water ongewenst is | Een bestaande installatie aanpassen om stof te beperken | Mobiel werk met behoefte aan stofbeperking en fijne regeling |
Wat is droogstralen?
Bij pneumatisch droogstralen voert perslucht droge straalkorrels met hoge snelheid naar het oppervlak. De inslag verwijdert bijvoorbeeld roest, verf of andere vastzittende lagen. Het gekozen straalmiddel en de instellingen bepalen hoeveel materiaal wordt verwijderd en welk oppervlakteprofiel ontstaat.
Droogstralen heeft een duidelijke plek bij industriële oppervlaktebehandeling. Wanneer water ongewenst is, kan een droog proces praktisch zijn. Denk aan werkstukken die droog moeten blijven voor een volgende processtap.
Het aandachtspunt is de stofontwikkeling. Zowel het straalmiddel als de verwijderde laag kan uiteenvallen in fijne deeltjes. Bij open straalwerk kunnen die zich verspreiden. Afzuiging, afscherming en bescherming van de uitvoerder moeten daarom passen bij het werk en de stoffen die vrijkomen.
Wat is natstralen?
Bij natstralen wordt water gebruikt tijdens het stralen. Een veelvoorkomende uitvoering is een droogstraalinstallatie met waterinjectie bij de nozzle. Het straalmiddel blijft dan droog in de ketel; pas aan het einde van het systeem komt water bij de straal.
Het water beperkt de verspreiding van stof. Dat kan een bestaande straalopstelling bruikbaarder maken op locaties waar droog stof veel hinder geeft. Hoeveel water nodig is en hoe goed de stofonderdrukking werkt, hangt af van de apparatuur, nozzle, instellingen en het straalmiddel.
Natstralen is dus geen vastomlijnde techniek met één waterverbruik of één reinigingsresultaat. Vraag bij een vergelijking altijd waar het water wordt toegevoegd en hoe het mengsel wordt geregeld.
Wat is vochtstralen en hoe werkt Torbo?
Bij Torbo vochtstralen worden water en straalmiddel al in de ketel samengebracht. Het vochtige mengsel wordt vervolgens gecontroleerd aan de perslucht toegevoegd. De korrels zijn dus bevochtigd voordat ze door de straalslang naar het oppervlak bewegen.
Torbo regelt de dosering van het straalmiddelmengsel onafhankelijk van de perslucht. Afhankelijk van het model is ook extra water afzonderlijk doseerbaar. Daardoor kun je de behandeling gericht afstemmen op de ondergrond en de laag die je wilt verwijderen.
Een hardnekkige coating vraagt immers een andere aanpak dan vervuiling op natuursteen. Die regelbaarheid maakt vochtstralen bruikbaar voor uiteenlopende werkzaamheden, van gevelonderhoud en graffitiverwijdering tot beton- en staalbehandeling.
Vochtstralen is geen stoomreiniging. De straalkorrels verrichten het mechanische werk; het water helpt onder meer om stof te binden.
Waarom is vochtstralen vaak een sterke keuze op locatie?
Aanzienlijk minder stof
Minder rondvliegend stof is een belangrijk voordeel bij gevels, renovaties en onderhoud in een bebouwde omgeving. Het water helpt vrijgekomen deeltjes neer te laten slaan, waardoor ze zich minder gemakkelijk door de lucht verspreiden.
Torbo communiceert voor zijn vochtstraaltechniek tot 95% minder stof ten opzichte van droogstralen. Dat is een fabrikantclaim en geen gegarandeerde uitkomst voor iedere ondergrond of instelling. Het betekent ook niet dat het proces volledig stofvrij is. Wel is stofonderdrukking een belangrijk praktisch voordeel.
Nauwkeurig afstemmen op de ondergrond
Bij een gevel wil je vervuiling verwijderen en tegelijk steen en voegen behouden. Bij staal kan juist een bepaald ruwheidsprofiel nodig zijn voor de volgende coating. Vochtstralen biedt mogelijkheden om de behandeling op dat doel af te stemmen.
Straalmiddel, korrelgrootte, werkdruk, nozzle, afstand en beweging blijven bepalend. Ook vochtstralen kan bij een verkeerde toepassing schade veroorzaken. Vooral op kwetsbare ondergronden is een proefvlak daarom verstandig.
Beheersbaar gebruik van water
Vochtstralen vraagt geen grote waterstroom als uitgangspunt. Het systeem doseert het vochtige straalmiddel gericht. Dat kan praktisch zijn op locaties waar je de hoeveelheid water en nat restmateriaal wilt beperken.
Het werkelijke verbruik hangt af van de machine en de afstelling. Vergelijk apparatuur daarom bij dezelfde werkzaamheden en tel eventueel naspoelen mee.
Een gunstiger totaalproces
De kosten van straalwerk bestaan niet alleen uit machinehuur of aanschaf. Ook afschermen, voorbereiden en opruimen tellen mee. Wanneer stof zich minder verspreidt, kan dat voordeel opleveren voor de totale uitvoering. Daar staan de opvang en afvoer van vochtig restmateriaal tegenover.
Welke straalmethode past bij jouw project?
- Gevels, graffiti en monumentaal detailwerk: een goed regelbaar vochtstraalsysteem is vaak een sterke keuze, mits de ondergrond geschikt is en vooraf wordt getest.
- Staal en schepen: vochtstralen kan roest en coatings verwijderen. Houd rekening met vliegroest en sluit de behandeling aan op het gekozen coatingsysteem.
- Water is ongewenst: droogstralen met passende stofbeheersing kan beter aansluiten.
- Je hebt al een droogstraalinstallatie: waterinjectie kan een praktische manier zijn om stof te onderdrukken.
Veelgestelde vragen
Is vochtstralen volledig stofvrij?
Nee. Vochtstralen onderdrukt stof, maar sluit blootstelling niet uit. Passende adembescherming, afscherming en beheersing van vrijkomende stoffen blijven nodig. Ook bij weinig zichtbaar stof kunnen schadelijke deeltjes aanwezig zijn.
Kun je na vochtstralen direct schilderen?
Dat hangt af van de ondergrond en het coatingsysteem. Het oppervlak moet voldoen aan de eisen voor reinheid, vocht, ruwheid en eventuele vliegroest. Volg hiervoor de voorschriften van de coatingleverancier.
Waar blijft het verwijderde materiaal?
Straalmiddel en losgekomen lagen blijven als restmateriaal achter. Bij watergebruik moet je ook rekening houden met vervuild water. Vang dit passend op en stem de afvoer af op de samenstelling van de verwijderde laag.
Welke straalketel past bij jouw werk?
Vertel ons welke ondergrond je wilt behandelen en wat je wilt verwijderen. Dan denken we gericht mee over de machine, het straalmiddel en de complete opstelling.